• Home > 
  • Muziekdatabase > 
  • Composities > 



Klezmer Classics


Johan de Meij


Klezmer is de traditionele instrumentale muziek voor bruiloften en partijen van de Jiddisch sprekende joden van Oost-Europa. De oorsprong ervan gaat terug tot in de zestiende eeuw. De jiddische cultuur beleefde zijn hoogtepunt in de landen waar de joden toen woonden: Polen, Oekraïne, Wit-Rusland, Letland, Litouwen, Moldavië, Roemenië, Slowakije en Hongarije.

Oorspronkelijk staat het Jiddische woord klezmer (meervoud: klezmorim) voor muzikant (het is afgeleid van het Hebreeuwse ‘kele zemer’, dat ‘instrument van het lied’ betekent). Het heeft betrekking op de professionele joodse musici van Oost-Europese herkomst, die deze muziek speelden. Sinds de jaren zeventig van de twintigste eeuw, toen er vanuit Amerika een ware revival van deze muziek op gang kwam, wordt het woord gebruikt voor de muzieksoort zelf. Johan de Meij bewerkte een vijftal klassiekers uit het klezmer-repertoire tot een kleurrijke selectie:

1. Mazltov
Deze melodie werd vroeger bij het afscheid als zogenaamd dobranots (‘goedenachtlied’) gebruikt om de gasten bij een bruiloftsfeest uitgeleide te doen.

2. Dem Trisker rebn’s nign (De melodie van de rabbi van Trisk)
In 1925 werd deze melodie in New York voor het eerst op de plaat gezet door klarinettist Dave Tarras. Met de titel (Trisk is een plaatsje in de Oekraïense provincie Volhynië) werd ingespeeld op de sentimenten van de vele joodse immigranten die zich in Amerika hadden gevestigd. Zij vormden een potentiële afzetmarkt voor de opkomende platenindustrie.

3. Lomir zich iberbetn (Jiddisch: Laten we ons verzoenen)
Dit is een traditionele bruiloftsdans die op het feest werd gedanst door ongetrouwde meisjes en jongens die, om lichaamscontact te vermijden, slechts verbonden waren door een zakdoek die ze hoog in de lucht aan de punten vasthielden.

4. Chosidl
De melodie van deze chassidische dans met een statig karakter is gebaseerd op een nigoen (chassidische melodie zonder woorden). Het chassidisme is een orthodoxe stroming binnen het religieuze jodendom waarin mystiek een grote rol speelt.

5. Ma jofus (Hebreeuws: Hoe prachtig…)
Ma jofus is gebaseerd op een loflied op de sabbat. Het is een echte klassieker uit het klezmer-repertoire, ook wel bekend onder de naam Tants, tants, Jidelech. Vroeger was dit lied in Oost-Europa net zo bekend als tegenwoordig Hava Nagila.


Audiofragment 1


Audiofragment 2


Audiofragment 3


ComponistJohan de Meij
TitelKlezmer Classics