Peer Gynt Suites 1 & 2 - Edward Grieg - Muziekvereniging Crescendo

Peer Gynt Suites 1 & 2

Edvard Grieg schreef de muziek voor Henrik Ibsens Peer Gynt op diens verzoek, en onder begeleiding van deze muziek kende het stuk zijn eerste uitvoering in 1876. Later (in 1888 en 1891) selecteerde Grieg de beste uit het totaal van 23 delen en voegde ze, zonder op de volgorde te letten, samen tot twee suites van elk vier delen. De levendige beelden die de muziek oproept komen het best tot hun recht als de luisteraar het verhaal kent:

In het drama van Ibsen symboliseren Peer Gynt en zijn levensloop de conflicten die men tegenkomt, zowel met zichzelf als met de rest van de wereld, wanneer hij alleen aan zichzelf en aan zijn eigen wensen gehoor geeft. Vanwege een jeugd met te weinig ouderlijke bemoeienis leeft Peer Gynt in een wereld die aan elkaar hangt van leugens, waarvan hij zichtzelf aanpraat dat het de waarheid is. Onuitgenodigd bezoekt hij de trouwerij van de rijke Ingrid van Hägstadhof. Het meisje weigert met hem te dancen, en hij zweert wraak. Overtuigd van zijn macht ontvoert hij de bruid en neemt haar mee de bergen in [suite 2, eerste deel]. Middenin dit deel is een triest andante, Ingrids Klage, met daarvoor en daarna allegro furioso-gedeeltes die de woede van de gasten uitbeelden. Als de zon de volgende ochtend vroeg schitterend opgaat temidden van de bergen krijgt Peer berouw en ziet hij een visioen van Solvejg, degene van wie hij werkelijk houdt [suite 1, eerste deel].

Hij is als een verbanneling op de vlucht en in de hoop alles te vergeten geeft hij zichzelf over aan wilde uitspattingen. In een droom ziet hij zichzelf in de grot van de bergkoning met zijn trollen als onderdanen [suite 1, vierde deel]. Als hij wordt uitgehuwelijkt aan de trollenprinses en daardoor zelf een trol zou worden, raakt hij vervuld met afschuw en weigert de ceremonie bij te wonen. Dit is buiten de regels en dus wordt hij aangevallen en vreselijk mishandeld door de bergmonsters. De muziek geeft de indrukken van de klamheid van een berggrot, dan de vrolijkheid van de trollen weer; de dreiging wordt sterker, en de muziek 'toont' Peers vluchtpogingen, maar er is geen ontsnapping mogelijk. Nauwelijks is Peer uit deze nachtmerrie ontwaakt of hij hoort dat zijn moeder �se op sterven ligt. Hij zoekt haar op bij het sterfbed, en vertelt haar een mengelmoes van leugens en wazige gedachten; zijn moeder glimlacht en sterft in vrede [suite 1, tweede deel]. In de muziek wordt dit uitgebeeld door de schrijnende vioolpartijen.

Vanaf nu lijdt Peer het onzekere leven van een vluchteling. In het Midden-Oosten wordt hij zelfs voor profeet aangezien. Het is daar dat het aangrijpende gezang van het Arabische meisje Anitra [suite 1, derde deel] en later een heel koor van jonge meisjes hem uitnodigen tot een exotische dans [suite 2, tweede deel]. Maar deze droom spat als een zeepbel uiteen: afschrikwekkende taferelen in een gekkenhuis in Caïro doen hem realiseren dat hij niet door kan gaan met zijn egoïstische leven. Als een boeteling keert hij terug naar zijn geboorteland, waar zijn schip nabij de Noorse kust vergaat in een zware storm [suite 2, derde deel]. Nauwelijks overleeft hij het, en terug in zijn geboortestad moet hij aanhoren hoe men over hem dacht. Alleen Solvejg, die haar hele leven trouw op hem gewacht heeft en nu grijs en blind is, herkent hem en vergeeft hem alles, blij dat hij nog leeft. Hij vindt de lang gezochte rust in haar armen, en zij zingt hem naar zijn laatste slaap [suite 2, vierde deel].

Bron: CD-informatie Peer Gynt - Suite 1 & 2

Audiofragment van Morgenstimmung

Componist	Edward Grieg
Titel	Peer Gynt Suites 1 & 2