The Lord of the Rings - Johan de Meij - Muziekvereniging Crescendo

The Lord of the Rings

De eerste symfonie van Johan de Meij "The Lord of the Rings" is gebaseerd op de gelijknamige trilogie van J.R.R. Tolkien. Dit boek, in Nederland bekend onder de titel "In de ban van de ring", heeft sinds de verschijning in 1955 vele miljoenen lezers over de gehele wereld weten te boeien. De symfonie bestaat uit vijf afzonderlijke delen, die ieder een figuur of een belangrijke episode uit het boek illustreren. Het werk is gecomponeerd voor een normale harmonie-bezetting, uitgebreid met sopraansaxofoon, flügelhorn en piano.

De delen (hieronder nader besproken) zijn:
I. Gandalf
II. Lothlórien
III. Gollum
IV. Journey in the dark
V. Hobbits

De symfonie beleefde zijn wereldpremière op 15 maart 1988 te Brussel uitgevoerd door het Groot Harmonie-orkest van de Gidsen onder leiding van Norbert Nozy. De Nederlandse première werd verzorgd door de Koninklijke Militaire Kapel onder leiding van Pierre Kuypers, op 2 juni 1988 in Kerkrade bij de voorpresentatie van het Wereldmuziekconcours 1989. Dit zelfde orkest bracht in maart 1989 het werk uit op compact disc. Inmiddels zijn er reeds vijftien integrale versies van de symfonie op Cd verschenen, waaronder de symfonische versie door het London Symphony Orchestra.

Met zijn eerste symfonie werd Johan de Meij winnaar van de Sudler International Wind Band Composition Competition 1989. Het werk werd in Chicago gekozen uit 143 inzendingen uit 27 verschillende landen.

Hoewel het niet eenvoudig is een dermate omvangrijk en complex boek in het kort weer te geven volgt hier de grote lijn: alles draait om de Ring, afkomstig van de oermachten, die beslist over heil en verderf van de wereld.
Jarenlang was het in bezit van het schepsel Gollem, maar als de Ring in handen komt van de Hobbits ontwaken de kwade machten en ontstaat de strijd om de Ring. Er is maar één oplossing om de wereld voor een ramp te behoeden: de Ring moet worden vernietigd in het vuur waarin hij is gesmeed: de Vuurberg in Mordor, midden in het vijandige gebied. De hobbit Frodo moet deze opdracht uitvoeren en er vormt zich een reisgenootschap onder leiding van Gandalf, de tovenaar met de Hobbits Sam, Pepijn en Merijn, de dwerg Gimli, de Elf Legolas, Boromir en Aragorn, de latere koning. Het gezelschap wordt heimelijk achtervolgd door Gollem, die geen middel schuwt om zijn dierbare Ring weer in zijn bezit te krijgen. Het gezelschap valt al snel uiteen en na vele hachelijke avonturen en een verrassende ontknoping kunnen Frodo en Sam uiteindelijk terugkeren naar hun vertrouwde woonplaats de Gouw.

I - Gandalf
The wizard
Deel één is een muzikaal portret van de tovenaar Gandalf, één van de hoofdpersonen in de trilogie. Zijn wijze, nobele verschijning wordt uitgebeeld in een statig motief, dat in deel IV en V nog in een andere gedaante wordt gebruikt. De plotselinge inzet van het allegro vivace welke duidt op de onvoorspelbaarheid van de grijze tovenaar wordt gevolgd door een woeste rit op zijn prachtige schimmel "Shadowfax" (Schaduwvacht).

II - Lothlórien
The elvenwood
Het tweede deel is een impressie van Lothórien, het elvenwoud, met zijn prachtige bomen, planten en exotische vogels, uitgebeeld door houtblazerssoli. De ontmoeting van de hobbit Frodo met vrouwe Galadriel krijgt gestalte in een charmant Allegretto; in de Spiegel van Galadriel, een zilveren bron in het woud, ziet Frodo een drietal voorspellende visioenen, waarvan de laatste, een groot onheilspellend Oog, hem danig van streek maakt.

III - Gollum
III - Sméagol
Deel drie beschrijft het monsterachtige schepsel Gollum, een glibberig, schichtig wezen dat wordt uitgebeeld door de sopraansaxofoon. Het mompelt en praat in zichzelf, sist en slist, jammert en giechelt, is beurtelings zielig en venijnig, en voortdurend op de vlucht én op zoek naar zijn liefste bezit, de Ring.

IV - Journey in the dark
In deel vier wordt de moeizame tocht beschreven van het reisgezelschap onder leiding van de tovenaar Gandalf door het donkere gangenstelsel van de Mijnen van Moria. De trage loopkadans en de angst zijn duidelijk hoorbaar in het monotone ritme van de lage instrumenten en het slagwerk. Na een wilde achtervolging door vijandige wezens, de Orks, raakt Gandalf in gevecht met een afschuwelijk monster, de Balrog, en stort van de onderaardse brug van Khazad-Dûm in een peilloze afgrond. Op de sombere klanken van een Marcia Funèbre sjokken de onthutste reisgenoten verder, op zoek naar de enige uitweg uit de Mijnen, de Oostpoort van Moria.

V - Hobbits
Deel vijf schetst het onbezorgde en optimistische karakter van de Hobbits in een vrolijke volksdans; de daarop volgende Hymne straalt de vastberadenheid en noblesse van het Hobbitvolkje uit. De symfonie eindigt niet uitbundig, maar wordt vredig en berustend afgesloten, in overeenstemming met de symbolische sfeer van het laatste hoofdstuk De Grijze Havens, waarin Frodo en Gandalf op een wit schip wegvaren en langzaam achter de horizon verdwijnen.

De geplaatste afbeeldingen zijn afkomstig uit de kunstcollectie van "Every picture tells a story"

Audioregistratie van deel I - Gandalf

Audioregistratie van deel 2 - Lothlorien

Audioregistratie van deel 3 - Gollum

Audioregistratie van deel 4 - Journey in the dark

Audioregistratie van deel 5 - Hobbits

Componist	Johan de Meij
Titel	The Lord of the Rings